×zamknij
Dodaj firmę
Zleć remont lub budowę, dodaj swoje ogłoszenie jako wykonawca lub zleceniodawca. Znadź fachowca do konkretnej roboty. Urzązaj przetargi na prace związane z domem lub ogrodem. Podyskutuj na forum.
Zaloguj»Login:Hasło:
Nie masz konta? Zarejestruj się!
Budujesz? remontujesz?
Szukasz pracy? Ogłoś się tutaj!
Szukaj artykułów:
Tytuł, słowa kluczowe:
artykuł Ogród zimowy to rodzaj przeszklonej zwykle dobudówki. Nie bez powodu nazywa się ją ogrodem – tu bowiem znajdują miejsce różnorodne gatunki roślin. Jednak zieleń to nie wszystko. Jak urządzić tę przestrzeń, by była oazą relaksu?
więcej »
artykuł Konstrukcje na bazie szkieletu drewnianego, płyty warstwowe, pruski mur, keramzytobeton, pustaki ceramiczne, panele styropianowe - każde ma swoje wady i zalety a podstawowym założeniem jest gotowy już fundament.
więcej »
artykuł W ogrodzie tym ważne jest praktycznie wszystko. Dlatego też sprawą kluczową staje się odpowiedni plan, który zadba o całą aranżację. Najdrobniejsze pomyłki lub nieuwaga w doborze dodatków przyczynić się mogą na zachwianie całej równowagi.
więcej »
Jeśli już decydować się na podłogę to na pewno z drewna i pięknie polakierować i efekt...
maksik, wczoraj 16:39
Prowadzę firmę budowlaną i chciałbym rozszerzyć usługi o alpinistykę przemysłową, coś...
maksik, 24 lip 10:09
Jezeli szukacie w necie [url=http://fatcar.pl/]wynajem aut poznań[/url] i nie wiecie na jaka...
Morwa, 21 lip 22:20
 

Elewacja drewniana

Naturalne piękno zawsze budzi podziw i uznanie. Nie inaczej jest i w budownictwie, w którym dwa materiały - drewno i kamień – od wieków, niezmiennie cieszą się powodzeniem. Któż z nas oparł się urokowi pachnących żywicą drewnianych chat góralskich na kamiennych podmurówkach i nie zamarzył zaraz o własnym drewnianym domu? Jeżeli nie sam dom, to może chociaż elewacje lub jej fragmenty zafundować sobie z tego materiału? Warto się nad tym zastanowić, bowiem drewno nada każdemu budynkowi oryginalny, wyjątkowy i niepowtarzalny charakter, sprawi, że fasada będzie elegancką wizytówką właścicieli posesji, nie wspominając już o jego walorach zdrowotnych i kojącym działaniu na otoczenie. Obecnie ten materiał idzie w parze z modą i ekologią.

Z lasu rodzimego, sąsiedniego lub egzotycznego

W budownictwie światowym elewacje drewniane są stosowane z dawien dawna. Ten sposób wykończenia ścian zewnętrznych stosują współcześnie inwestorzy zarówno prywatnych małych domów jak i dużych rezydencji, a także nowoczesnych osiedli mieszkaniowych, obiektów handlowych, biurowych i bankowych. Źródłem surowca są przede wszystkim lasy Europy, Syberii, Ameryki i Afryki. W Polsce, ze względów ekonomicznych, najczęściej jest wykorzystywane drzewo sosnowe lub świerkowe (dzięki dużej zawartości żywic jest trwałe i stosunkowo odporne na wilgoć), rzadziej dębowe, modrzewiowe (najtrwalsze) lub jesionowe; dużą popularnością cieszy się ciepła, ciekawa kolorystycznie olcha. Współczesny rynek materiałów budowlanych oprócz drewna rodzimego oferuje również szeroki wachlarz surowca z krajów bliższych i dalszych Polsce, a nawet rejonów egzotycznych (drewno egzotyczne jest trwalsze niż krajowe /nawet od dębu/, ma bogatszą kolorystykę, szczególnie dobrze komponuje się z nowoczesnymi materiałami budowlanymi i nie wymaga konserwacji). Propozycji jest wiele, np.: jodła, świerk skandynawski, sosna karelska, modrzew syberyjski, cedr kanadyjski, cedr czerwony, bangkirai, brazylijska tatajuba, okoume, garapa, meranti, teak, cumaru, massaranduba, lapacho, ipe, iroko, tatażuba. Bogactwo gatunków, walorów, rysunku usłojenia, barw i ich odcieni umożliwiają realizację każdej aranżacji, zaspokajają najwybredniejsze gusta i potrzeby w zależności od możliwości finansowych inwestora.

Deski i gonty

Elewacje drewniane można wykonywać z desek (tzw. oblicówka drewniana) albo gontów. Te pierwsze są popularniejsze, bo są tańsze, łatwe do nabycia i uniwersalne w składaniu, z kolei gonty występują rzadko, są droższe, trudniejsze w montażu, wymagają większego nakładu pracy, ale za to są eleganckie, dużo trwalsze i pozwalają zrezygnować z niektórych zabezpieczeń (pozostawia się je zazwyczaj w stanie surowym, ewentualnie zabezpiecza się tylko bejcą).

Szczególnym rodzajem elewacji drewnianych są bale i płazy drewniane, z których budowane są domy. W tym przypadku jeden materiał pełni równocześnie funkcję budulca i wykończenia ściany.

Oprócz powyższych - rzadko, ale jednak - występują jeszcze elewacje z materiałów drewnopochodnych odpornych na czynniki biologiczne (np. elementów z włókien drzewnych połączonych odpowiednią substancją, sprasowanych pod ciśnieniem i powleczonych farbą akrylową).

Oblicówka drewniana składa się z: desek (szalówek o długości 1-6 m, szerokości 9-15 cm i grubości 18-40 mm; najsolidniejsze o grubości około 30-40 mm), listew i łat montażowych dostosowanych do rodzaju ocieplenia oraz klinów montażowych do poziomowania rusztu (podkładu konstrukcyjnego elewacji). Szalówki mogą mieć różne przekroje - najczęściej prostokątne i diagonalne; bardziej zróżnicowane mają deski z felcem.

Deski elewacyjne można mocować rozmaicie, uzyskując różne efekty dekoracyjne:

  • pionowo - jednowarstwowo; na pióro i wpust lub na przylgę, dwuwarstwowo; deski mocowane na sobie, deski przybijane na łaty, łaty przybijane na deski
  • poziomo (najczęściej) - jako połączenie otwarte ze szczeliną pomiędzy deskami oraz na: przylgę, zakład lub na pióro i wpust – te dwa ostatnie sposoby poprawiają stabilność i trwałość elewacji
  • ukośnie (najczęściej pod kątem 45°) - np. w jodełkę; połączenia w nakładkę, na pióro i wpust.

 

Szalówki układa się na ruszcie (podkładzie) z łat obrzynanych (30x50 mm) -wykonanych z tego samego gatunku drewna i o tej samej wilgotności co właściwa elewacja – instalowanych w odstępach nie większych niż 60 cm. Łaty montuje się zawsze pod kątem 90° w stosunku do desek elewacyjnych. W przypadku stosowania rozwiązań połączonych z użyciem również kontrłat, to te drugie muszą być montowane pod kątem 90° w stosunku do desek. Konstrukcja i montaż rusztu powinny być wykonane solidnie i rzetelnie z uwagi na to, że podkład elewacji musi nie tylko udźwignąć ciężar desek elewacyjnych, ale również powstrzymywać obciążenia, wynikające z siły wiatru oraz z siły drewna pracującego pod wpływem zmieniających się warunków atmosferycznych.

Przy zakładaniu elewacji należy pamiętać o pozostawieniu w dolnej i górnej jej części szczelin (zabezpieczonych siatką przed owadami i gryzoniami) oraz o zachowaniu pomiędzy deskami, a ścianą wolnej przestrzeni (min. 20 mm), które umożliwią cyrkulację powietrza pod szalówkami i ich właściwe obsychanie, a zarazem utworzą pustkę powietrzną stanowiącą izolację domu. Warto też wiedzieć, że zakładanie elewacji z oblicówki drewnianej rozpoczyna się od naroży, otworów i innych krawędzi; deski montuje się na samym końcu.

Prawidłowy montaż desek układanych poziomo odbywa się od dołu ku górze, zawsze piórem do góry, powierzchnie szalówek powinny być pochylone pod kątem co najmniej 15° w celu zapewnienia bezpośredniego odprowadzania wody, a odległość pierwszej deski elewacyjnej od ziemi przy podłożach gładkich nie powinna być mniejsza niż 30 cm dla elewacji pionowych i 15 cm dla elewacji poziomych (lub odpowiednio 15 i 5 cm dla podłoży żwirowych o min. szerokości 20 cm), co ochroni drewno przed zamakaniem od podłoża lub odpryskującej od niego wody deszczowej.

Do przymocowywania łat konstrukcyjnych do ściany i desek elewacyjnych do rusztu służą specjalne kołki, gwoździe i wkręty (śruby). Te do łat muszą być dobrane do konkretnego rodzaju podłoża, natomiast te do desek powinny być ze stali szlachetnej (aby nie przebarwiały drewna), a ich długość winna być co najmniej dwa razy dłuższa niż grubość montowanej deski. Podczas montażu trzeba zadbać o to, aby: a) miejsca, w których mają się znaleźć elementy mocujące zostały wcześniej nawiercone wiertarką, b) główka wkrętu nie wchodziła zbyt głęboko ani też wystawała ponad deskę, c) wkręty nie były mocowane na końcu deski (min. 10 cm od krawędzi). Dzięki temu uniknie się powstawania pęknięć desek elewacyjnych. Należy także pamiętać, żeby deska na całej swojej szerokości była przybita tylko jednym gwoździem, aby drewno mogło swobodnie się odkształcać pod wpływem wilgoci i temperatury.

Newralgicznymi miejscami montażu elewacji drewnianych są te, w których drewno narażone jest na bezpośredni kontakt z wodą (np. rynny, parapety) oraz węgły. Narożniki elewacji drewnianych można wykańczać w dwojaki sposób: przycinając deski na narożach pod kątem 45o lub wykorzystując specjalne listwy wykończeniowe. Stolarkę otworową wykańcza się przy użyciu czterostronnie struganych desek z czterostronnie zaokrąglonym kantem.

Oblicówka drewniana jest najczęściej spotykaną elewacją z naturalnego materiału. Drugim sposobem krycia fasad przy pomocy drewna są gonty. Co prawda w naszym kraju są rzadko spotykane, ale zapewniam, że zasługują na uwagę. Ten rodzaj wykończenia elewacji może urzec swoją nietuzinkową szatą szczególnie inwestorów budynków lokalizowanych poza aglomeracjami miejskimi, wśród lasów i bujnej zieleni. Taki dom będzie niczym bajkowy domek z piernika, którym można wieść życie sielskie i anielskie.

Gonty to drugi rodzaj elewacji drewnianej – odmienny, rzadziej spotykany, ale nie mniej ciekawy. Warto go poznać, bo być może okaże się dobrą propozycją na stworzenie fasady oryginalnej i do tego nie wymagającej zabezpieczeń konserwacyjnych, bowiem z zasady gonty pozostawia się w stanie surowym, ewentualnie pokrywa się je tylko bejcą.

Gonty to krótkie (najczęściej 40 cm) i szerokie płytki, których widoczna strona może mieć różne kształty (końcówki są tępe /faza/ lub ścięte na ukos /szpranc/). Mogą być jednakowo grube lub w formie klina, z drewna sosnowego, bukowego, świerkowego lub cedrowego, rzadziej dębowego lub modrzewiowego, klasy 1 lub 2. Do wykańczania elewacji stosuje się gonty ozdobne - łupane (z zachowaniem naturalnej faktury rozszczepionego drewna) albo cięte (oszlifowane), które mają jednakową długość i szerokość oraz zdobioną stopkę. Różnorodność kształtów i faktur tych elementów zwiększa możliwości dekoracyjne aranżacji elewacji oraz pozwala nadać fasadzie indywidualny charakter.

Gonty przymocowuje się bezpośrednio do ścian zewnętrznych; podłoże musi być sztywne i umożliwiające wbijanie elementów mocujących. Tym samym – w odróżnieniu od krycia oblicówką – wykluczony jest bezpośredni ich montaż na izolacji cieplnej ze styropianu lub wełny mineralnej. Wcześniej termoizolację należy przykryć płytami OSB lub drewnianymi zabezpieczonymi wiatroizolacją. Ze względu na możliwość zawilgocenia ściany pod warstwą gontów zaleca się założyć stosowne membrany lub barierę przeciwwilgociową z materiałów zabezpieczonych wodoodpornie.

Gonty montuje się podobnie, jak dachówki (co daje efekt rybiej łuski), w co najmniej dwóch nachodzących na siebie warstwach, na pokryte wiatroizolacją sztywne poszycie. Każda płytka powinna być przymocowana dwoma gwoździami lub zszywkami (ocynkowanymi lub ze stali nierdzewnej) umieszczonymi nie dalej niż 15-50 mm od jej krawędzi oraz niezbyt głęboko aby nie spowodowały pęknięcia gontu, z tym, że łącznik musi wniknąć do konstrukcji nośnej na głębokość 2,0-2,5 cm. Pomiędzy gontami pozostawia się pionową szczelinę o kilkumilimetrowej szerokości (fuga ruchoma), która zabezpiecza swobodną pracę drewna i zapobiega odpadaniu elementów. Następną warstwę mocuje się z kilkucentymetrowym (około 4 cm) przesunięciem, dzięki czemu zostaje przykryta szczelina w warstwie spodniej. Wszystkie kolejno następujące warstwy są tak montowane, aby przykrywały elementy mocujące (gwoździe, zszywki) warstwę poprzednią.

Bylejakość niewskazana

Ponieważ decyzje związane z elewacją budynku pozostają brzemienne w skutki na wiele lat, dlatego każdy etap realizacji tego przedsięwzięcia powinien stać pod znakiem wysokiej jakości. Pójście na skróty, oszczędność na klasie materiału lub w nakładach pracy zemszczą się nie tylko na estetyce elewacji, ale też i na jej eksploatacji. Elewacja drewniana jest szczególnie wymagająca.

Wybierając drewno przeznaczone do wykończenia ścian zewnętrznych należy zwrócić uwagę na jego jakość i klasę oraz dobór właściwego gatunku drewna w zależności od przeznaczenia desek. W surowcu drzewnym kapitalne znaczenie ma układ i przebieg przyrostów rocznych, które wpływają na parametry konstrukcyjne drewna. Nie jest więc sprawą obojętną skąd pochodzi surowiec. Pod tym względem najlepsze, a zarazem najbliższe nam drewno wywodzi się z lasów skandynawskich lub syberyjskich, nie mówiąc już o drewnie egzotycznym – najlepszym, ale też najdroższym.

Drugim czynnikiem wpływającym na jakość profili drewnianych jest sposób ich projektowania, który powinien eliminować: a) występowanie szczelin kapilarnych, a tym samym pozwalać uniknąć powstawania gniazd wilgoci, b) obniżenie ich wytrzymałości przez zastępowanie ostrych kantów i fazowań łagodnymi zaokrągleniami c) wzrost temperatury na powierzchni deski poprzez właściwe malowanie (np. unikanie ciemnych barw), które chroni przed zbytnim obniżeniem wilgotności deski skutkującym powstawaniem rys i pęknięć, a w przypadku drewna iglastego wykwitów żywicy.

Optymalna wilgotność drewna przeznaczonego na elewacje i odpowiadająca warunkom klimatycznym w naszym rejonie geograficznym, a także gwarantująca najlepszą jego pracę po założeniu wynosi około 16-18%. Jeżeli deski elewacyjne przed montażem muszą być magazynowane najlepiej aby były przechowywane w miejscu przewiewnym i zadaszonym.

Drewno można barwić na dowolny kolor, ale wcześniej trzeba je dokładnie zabezpieczyć (zaimpregnować) przed szkodnikami, grzybami, wilgocią i ogniem, dzięki czemu elewacje drewniane będą miały dłuższą żywotność. Szczególnie dotyczy to miękkich gatunków drewna. Operacje zabezpieczające drewno powinny być wykonywane zawsze przed montażem desek. Należy pamiętać również o tym, że i po założeniu elewacje drewniane wymagają cyklicznej konserwacji (co kilka lat).

Przed rozpoczęciem montażu elewacji drewnianych trzeba odpowiednio przygotować podłoże. Powierzchnia ściany musi zostać osuszona, uszczelniona i wyrównana. Warto też położyć dwie warstwy izolacji – cieplnej i wiatrowej.

Dla pewności, że efekt końcowy będzie zadawalający nie tylko wizualnie, ale też funkcjonalnie, lepiej prace elewacyjne zlecić fachowcom, bowiem deski nie tylko wymagają odpowiedniego dopasowania, ale też i konstrukcji nośnej.

Ochrona konstrukcyjna

Aby fasada drewniana budynku długo cieszyła swoim pięknem oczy właścicieli posesji i jej obserwatorów należy zadbać o jej ochronę konstrukcyjną. W tym celu należy m.in.: a) ściąć deski pod kątem min. 30° w stronę budynku - w celu niezatrzymywania się wody na dolnej krawędzi desek i ograniczenia podciągania przez nie wody, b) zabezpieczyć wszystkie krawędzie górne elewacji - wykańczając je obróbkami blacharskimi, by umożliwić odprowadzenie wody na zewnątrz ścian, c) przedłużyć okapy połaci dachowych i wszelkich zadaszeń (np. nad wejściem, lukarn, tarasów) chroniących elewację przed działaniem opadów atmosferycznych i promieniowaniem UV, d) zachować 1 cm odstęp pomiędzy spoinami czołowymi.

Każdy budynek, którego elewacje chociażby tylko częściowo były wykończone drewnem zawsze będzie przyciągać uwagę swoją oryginalnością i indywidualnym charakterem. Drewno jest materiałem eleganckim, pasującym do każdej architektury i harmonizującym z każdym otoczeniem. Oprócz walorów wizualnych, elewacje drewniane stanowią dodatkowo dobrą izolację cieplną i akustyczną budynku, a także gwarantują zdrowy mikroklimat wnętrz. Te elewacje oddychają dzięki dużej paroprzepuszczalności. Wbrew pozorom nie są mniej trwałe niż fasady wykończone tynkiem. One także mogą chronić i zdobić ściany zewnętrzne przez wieki jeżeli będą odpowiednio i systematycznie konserwowane i pielęgnowane.




autor: Elżbieta Teleśnicka

Wasze komentarze ...

Brak komentarzy.

Zaloguj się aby dodać nowy komentarz.

Powiązane branże: Tynkowanie / Prace elewacyjne
Podobne: Jak zabezpieczyć elewację przed graficiarzami, Tynki wewnętrzne – gips, Renowacja elewacji drewnianej, Diagnostyka zarysowań murów i ich naprawa, Roboty budowlane w niskich temperaturach
Słowa kluczowe: praca tynkarz, tynki, tynki zewnętrzne, zlecenia budowlane, malowanie, fasada drewniana, pokrycie ścian, gonty, oblicówka