×zamknij
Dodaj firmę
Zleć remont lub budowę, dodaj swoje ogłoszenie jako wykonawca lub zleceniodawca. Znadź fachowca do konkretnej roboty. Urzązaj przetargi na prace związane z domem lub ogrodem. Podyskutuj na forum.
Zaloguj»Login:Hasło:
Nie masz konta? Zarejestruj się!
Budujesz? remontujesz?
Szukasz pracy? Ogłoś się tutaj!
Szukaj artykułów:
Tytuł, słowa kluczowe:
artykuł Ogród zimowy to rodzaj przeszklonej zwykle dobudówki. Nie bez powodu nazywa się ją ogrodem – tu bowiem znajdują miejsce różnorodne gatunki roślin. Jednak zieleń to nie wszystko. Jak urządzić tę przestrzeń, by była oazą relaksu?
więcej »
artykuł Konstrukcje na bazie szkieletu drewnianego, płyty warstwowe, pruski mur, keramzytobeton, pustaki ceramiczne, panele styropianowe - każde ma swoje wady i zalety a podstawowym założeniem jest gotowy już fundament.
więcej »
artykuł W ogrodzie tym ważne jest praktycznie wszystko. Dlatego też sprawą kluczową staje się odpowiedni plan, który zadba o całą aranżację. Najdrobniejsze pomyłki lub nieuwaga w doborze dodatków przyczynić się mogą na zachwianie całej równowagi.
więcej »
Cześć wszystkim, mam ogromny problem!!! Zgubiłem dzisiaj kluczyki do auta, a mam tylko jeden...
Andrew40, 4 paź 11:38
Co waszym zdaniem można uznać za najważniejsze w domu lub mieszkaniu? Powoli aranżuję swój...
pasku, 4 paź 11:07
Co najlepiej się teraz sprawdza do uszczelniania dachu? Czy ktoś korzystał może z takiego...
maksik, 3 paź 16:12
 

Rodzaje rynien

Rynek budowlany oferuje kompletne systemy odwodnienia dachu z różnych materiałów. Wybór najodpowiedniejszego dla danego budynku zależy od rodzaju powłok wykończeniowych oraz upodobań, możliwości technicznych i finansowych inwestora. Koszt odwodnienia dachu zależy przede wszystkim od ilości elementów podstawowych i pomocniczych niezbędnych do skutecznego odprowadzania wody z połaci dachowych, a oprócz tego rodzaj materiału, z którego są one wykonane. Oczywiście materiały różnią się między sobą nie tylko ceną, ale też parametrami, walorami użytkowymi i estetyką. Systemy odwadniające dachy są wykonywane ze stali powlekanej, nieplastyfikowanego PVC, aluminium, miedzi, tytan-cynku, a nawet drewna (dla budynków krytych gontem lub strzechą).

Rynna rynnie nie dorówna

Rury odwadniające dach mają tylko jedno zadanie do wypełnienia, za to same mogą przybierać różne formy. Wbrew pozorom ich kształt nie jest obojętny nie tylko dla jakości wykonania powierzonej im funkcji, ale również estetyki budynku, na którym są zamontowane. Od niego zależy efektywne ich działanie, łatwość konserwacji, a oprócz tego współgranie z wyglądem dachu i elewacji budynku. Wyróżnia się rynny:

  • półokrągłe (najpopularniejsze) – bardzo wytrzymałe na obciążenia mechaniczne; do odwadniania wszystkich typów dachów;
  • w kształcie gzymsu (o przekroju trapezowym i skrzynkowym - prostokątnym lub kwadratowym) – o niedużej wysokości, montowane na niewidocznych z dołu hakach wewnętrznych, mogą się odkształcać pod naporem lodu; do odwadniania dachów małych i średnich budynków;
  • o przekroju półeliptycznym (mimo małych wymiarów o dużej przepustowości) do odwadniania dachów o średnich i dużych powierzchniach;
     o przekroju zamkniętym (ze szczeliną wzdłuż rynny), o wymiarach i kształtach zbliżonych do rynien przypominających gzyms, dobrane do koloru pokrycia i właściwie zamontowane są mało widoczne; do odwadniania każdego rodzaju dachu;
  • dwuwarstwowe złożone z dwóch kształtek – wewnętrznej o przekroju półkolistym i zewnętrznej o przekroju kwadratowym.

Najefektywniej funkcję odwodnienia spełniają rynny o przekroju półokrągłym lub eliptycznym z wywiniętą do środka rynny zewnętrzną krawędzią zwane profilem kontynentalnym (dawniej profilem warszawskim - w odróżnieniu od krakowskiego z krawędzią wywiniętą na zewnątrz); wywinięcie krawędzi chroni elewację przed wodą, a także zwiększa sztywność rynny, dzięki czemu jest ona mniej podatna na uszkodzenie – nie wygina się pod ciężarem wody.

Rynny i rury spustowe to podstawowe elementy każdego systemu odwodnienia dachu. Dla zachowania łatwości montażu, niezawodnego działania, szczelności oraz konserwacji i ewentualnych napraw zaleca się zachowanie jego jednorodności dla każdego budynku.

Tradycja i popularność

Stal i PVC to materiały o podobnej trwałości i wyglądzie. Z tego powodu, wybierając spośród nich system odwodnienia, inwestorzy kierują się bardziej kształtem i kolorystyką niż samym materiałem, z jakiego został wykonany.

Stalowe elementy odwadniające są wytłaczane ze stali nierdzewnej o różnych przekrojach (najczęściej półkoliste z wywinięciami wzmacniającymi na krawędziach), a następnie powlekanej cyną. Mogą być dodatkowo powleczone warstwami lakieru termoutwardzalnego albo tytano-cynku. Nadają się na każdy dach (bez względu na rodzaj pokrycia), są dostępne w szerokiej gamie kolorów i akcesoriów, charakteryzują się wysoką (najwyższą wśród wszystkich metali) wytrzymałością mechaniczną na obciążenia (np. śniegiem i lodem) oraz odpornością na czynniki atmosferyczne (mają najlepszą tolerancję temperatur), bardzo niskim współczynnikiem rozszerzalności cieplnej, a także wysoką jakością wykonania, estetyką i trwałością (10-100 lat w zależności od zabezpieczenia i środowiska przebywania; źle znoszą kwaśne deszcze i słone mgły). Montaż rynien ze stalowej blachy ocynkowanej powinno się powierzyć dekarzowi, ze względu na technologię łączenia odcinków (na tzw. rąbek - zawinięcie krawędzi), które wymagają lutowania, natomiast elementy systemu pokryte wielowarstwową powłoką lakieru są łatwe w montażu dzięki stosowaniu złączek wyposażonych w uszczelki i zatrzaski.

PVC – plastikowe części systemu odwodnienia są odlewane lub wytłaczane o różnych kształtach, a następnie pokrywane tlenkiem tytanu lub akrylem, albo stabilizowane promieniami ultrafioletowymi dzięki czemu zwiększa się odporność tworzywa sztucznego na działanie warunków atmosferycznych (promienie słoneczne, kwaśne deszcze, szkodliwe pyły) oraz uszkodzenia mechaniczne.

Plastikowe systemy odwodnienia są gładkie (co zapewnia im dużą efektywność i zdolność do samooczyszczania), odporne na korozję, rozwój bakterii i utratę koloru, łatwe w obróbce, dostępne w różnych barwach, nie wymagają konserwacji. Są najtańsze i pasują do każdego typu pokrycia dachowego.

Elementy odwodnienia z tego materiału charakteryzuje duża rozszerzalność cieplna (przy różnicy temperatur –20oC - +80oC rynny na długości 10 m kurczą się i wydłużają aż o 8 cm) oraz utrata elastyczności w niskiej temperaturze (poniżej 10oC stają się kruche i narażone na pęknięcia podczas cięcia lub uderzeń). Z tych względów wymagają określonych warunków i staranności montażu, ograniczenia długości elementów na nasłonecznionych elewacjach oraz zabezpieczenia przed zaspami śnieżnymi zsuwającymi się z dachu. Spośród innych systemów są najmniej trwałe (do 50 lat).

Poziom średni i najlżejszy

Aluminium – metal nawet nie zabezpieczony jest odporny na korozję; elementy odwodnienia są z niego odlewane lub wytłaczane (rynny o kształcie gzymsu lub o przekroju zamkniętym z wąską szczeliną, a rury spustowe prostokątne z zaokrąglonymi narożnikami) lub wykonywane w technologii ciągłej na giętarkach, bezpośrednio na placu budowy, a następnie pokrywane lakierem, farbą, akrylem lub poliestrem w celu zabezpieczenia powierzchni przed promieniowaniem UV. Systemy odwodnienia z tego materiału są najlżejsze spośród metalowych, a ich wytrzymałość mechaniczna jest porównywalna z tymi z blachy stalowej. Są również odporne na wahania temperatury, ale w mniejszym zakresie niż miedziane i stalowe. Charakteryzują się dość wysokim współczynnikiem rozszerzalności cieplnej, ale są odporne na kwaśne deszcze, słone mgły i korozję. Celem podwyższenia ich walorów estetycznych są pokrywane lakierem lub poliestrem. Ich trwałość wynosi 50 – 120 lat.

Najwyższa półka

Miedziane, cynkowe i tytanowo-cynkowe systemy odwodnień to elita wśród rynien i rur spustowych. Są najwyższej jakości, mają swoje wymagania i wysoką cenę.

Miedź – systemy odwodnienia dachu z tego materiału są znane od setek lat i upiększają architekturę budowli swoją charakterystyczną zieloną patyną. Występują w naturalnym kolorze lub są fabrycznie oksydowane (powleczone warstwą tlenku). Wymagają aby obróbki blacharskie chroniące część okapową przed wodą i wilgocią były również wykonane z miedzi. Nie można ich stosować na dachach krytych blachą aluminiową lub stalową, ani z obróbkami z cynku lub aluminium ponieważ wtedy miedź wywołuje ich korozję (a nie odwrotnie jak głosi obiegowa opinia). Ten materiał charakteryzuje wysoka wytrzymałość mechaniczna i tolerancja wahań temperatury (porównywalne ze stalą), niski współczynnik rozszerzalności cieplnej, odporność na promieniowanie UV, słone mgły, a nawet kwaśne deszcze (wówczas nalot ma czarny kolor). Systemy odwodnienia z tego materiału są najtrwalsze i najdroższe; mogą pozostawać w nie zmienionym przez czas stanie 150-300 lat.

Cynk ze względu na swoją plastyczność i łatwość obróbki był wykorzystywany do wytwarzania odwodnień dachu już ponad 150 lat temu. Rury odwadniające występują w kolorze naturalnym metalicznym (z czasem pod wpływem warunków atmosferycznych pokrywają się jasnoszarą warstewką węglanu cynku) lub fabrycznie patynowanym.

Tytan-cynk - nowoczesny stop cynku (99,995%) ze śladowymi ilościami tytanu, aluminium i miedzi spełnia najostrzejsze normy europejskie; o nieco mniejszej wytrzymałości mechanicznej niż stal i aluminium, o dużej odporności na wahania temperatury, charakteryzuje się bardzo małą rozszerzalnością cieplną (przy różnicy temperatur -20°C - +80°C rynny na długości 10 m kurczą się i wydłużają się zaledwie o 2 cm), a tym samym i odpornością na naprężenia oraz uszkodzenia mechaniczne, wpływ czynników atmosferycznych (w tym kwaśne deszcze i słone mgły) i korozję. W parze z tymi zaletami idzie wygląd; sam materiał z upływem czasu pokrywa się szlachetną patyną (może też być już fabrycznie pokryty taką jak naturalna), nie wymaga malowania, niewidoczne szwy na łączeniach (dzięki wysokoczęstotliwościowemu i precyzyjnemu spawaniu) zapewniają idealną prostoliniowość rur, a uniwersalne uchwyty niewidoczne mocowanie rur spustowych do elewacji. Odwodnienia z tego materiału są trwałe (80-120 lat) oraz łatwe i szybkie w montażu dzięki zastosowaniu elementów prefabrykowanych, natomiast zamontowanie specjalnych osłon wkładanych do rynien i rewizji rur spustowych ogranicza ich konserwację raz w roku do sprawdzenia stanu instalacji odwadniającej. Mając tyle zalet są jednak rzadko stosowane z powodu wysokiej ceny.

Na pozór, rynna to zwykła rura służąca do transportu wody z dachu. O tym, że może być niezwykła, a nawet piękna, łatwo można się przekonać przyglądając się chociażby rynnom z oryginalnymi rzygaczami na zabytkowych budowlach. Warto aby i współczesne budynki miały może nie piękne, ale nieszpetne rynny. Dlatego wybierając system odwodnienia dachu należy zawsze mieć na uwadze nie tylko jego funkcję, ale również walory estetyczne. Rynny i rury spustowe są częścią elewacji, a ta jest wizytówką każdego budynku. Dlatego trzeba zadbać aby harmonizowały one z pokryciem dachu, ścianami zewnętrznymi i stolarką otworową budynku zarówno pod względem kolorystyki jak i jakości materiałów wykończeniowych. Rury odwadniające dach stanowią często ważny detal architektoniczny budowli, a to zobowiązuje do zachowania ich klasy.




autor: Elżbieta Teleśnicka

Wasze komentarze ...

Brak komentarzy.

Zaloguj się aby dodać nowy komentarz.

Powiązane branże: Rynny i rury spustowe
Podobne: Zdrowe rynny podstawą prawidłowego funkcjonowania domu, System przeciwoblodzeniowy rynien, Dach z okapem czy bez, Obróbki blacharskie dachu, Odwodnienie dachu
Słowa kluczowe: rynna, rynny, rynien, rynny, rodzaje rynien, rury odwadniające